Q
De Q-koorts rukt op. Op de site van de NOS vond ik onderstaande informatie:
Onderstaand artikel is letterlijk overgenomen van NOS.nl
“de biologische Q-koortsbom”
Door Rob Koster
“Tegen de griep is niet zo veel te doen maar hier gaat het om bioterreur verspreid door onze landgenoten de boeren”, vertelt een microbioloog off the record.
De Coxiella burnetii bacterie die de Q-koorts veroorzaakt staat inderdaad op de lijst van mogelijke bacteriologische wapens die is terug te vinden op de site van het RIVM en ook op die van het Amerikaanse Center for Disease Control.
Effectief
Er zijn heel veel bacteriën die potentieel geschikt zijn voor bacteriologische oorlogsvoering. De Q-koortsbacterie staat op de lijst vanwege zijn ‘effectiviteit’: contact met één of twee bacteriën kan al genoeg zijn om de ziekte te krijgen.
De bacteriën komen in enorme hoeveelheden vrij via de uitwerpselen en bij geboorten, maar vooral bij een miskraam van een geit. En dat is nu juist wat met Q-koorts besmette drachtige geiten krijgen. Dat maakt de bacterie zo effectief.
De microbioloog is één van de mensen die collega Rinke van den Brink en ik de afgelopen week spraken over de Q-koorts. Zijn keiharde analyse staat in schril contrast met het bezoek dat ik bracht aan Jan van Lokven, sinds zeventien jaar de voorman van de geitenboeren in Nederland bij de land- en tuinbouworganisatie LTO.
Ironisch
De geitenhouderijen doen het goed in Nederland. Er zijn er inmiddels 350. Nederland is de grootste producent van feta in Europa, de geitenkaas waarvan de meeste mensen vermoeden dat het uit Griekenland komt.
Een kleine twintig procent van de geitenboerderijen in Nederland is besmet met Q-koorts, waarvan de meeste zich in Brabant bevinden. Het is een ironisch toeval dat het meest aaibare deel van de veehouderij in Nederland op dit moment de meest schadelijke bacterie herbergt.
Op zijn, overigens Q-koorts vrije, boerderij in Brabant vertelt Van Lokven hoe hard de Q-koorts verspreiding erin heeft gehakt bij de geitenboeren.
Even verderop woont Rob van der Heijden, achttien jaar en één van de eerste patiënten in de Q-koorts golf in Brabant. De artsen herkenden de Q-koorts in eerste instantie niet. Het duurde het een jaar voordat de juiste diagnose werd gesteld.
Op dit moment is de Q-koorts bij een kleine 1500 mensen in Nederland vastgesteld. Waarschijnlijk zijn er veel meer mensen besmet met de Q-koortsbacterie, want maar 20 procent van de mensen die in aanraking komt met de bacterie belandt in het ziekenhuis.
Nog eens 20 procent krijgt ‘gewone’ griepverschijnselen en 60 procent wordt helemaal niet ziek. Rob van der Heijden zou inmiddels volledig hersteld moeten zijn maar is dat tot grote zorg van zijn moeder niet het geval.
Rob is niet de enige patiënt die langdurige klachten overhoudt aan de besmetting met Q-koorts, vertelt Kees Groot, longarts in ziekenhuis Bernhoven in Oss.
Kees Groot, longarts
Afgelopen woensdag was er een persbriefing van het RIVM over de Q-koorts. Een hele batterij deskundigen was opgetrommeld om het toegestroomde journaille in Bilthoven te informeren.
Bij die bijeenkomst zei Kees Groot dat zwangere vrouwen en mensen met hartklepproblemen Brabant beter kunnen mijden. Het RIVM probeerde de waarschuwing van Groot te nuanceren op de bijeenkomst. Volgens het instituut hoeven mensen Brabant niet te mijden in de vakantie. Toch pikten bijna alle media de waarschuwing van de longarts op.
Ook ik ben die dag in Bilthoven aanwezig. Naast mij zit een vrouwelijke collega van een ander televisieprogramma die hoorbaar begint te briesen van verontwaardiging als ze resultaten ziet van onderzoek bij zwangere vrouwen met Q-koorts. Iemand vraagt zich af of alle dieren niet afgemaakt moeten worden. Daar gaat het niet om volgens de deskundigen, de bacterie is het probleem, niet de dieren zelf.
Vaccin
Geiten in de gebieden met veel Q-koorts zijn inmiddels gevaccineerd. Het lijkt erop dat dit vaccin werkt. De geiten worden niet meer ziek en daarmee stopt de verdere ontwikkeling van nieuwe bacteriën.
Toch worden er dit jaar veel meer mensen ziek dan vorig jaar. Dat beperkt zich niet tot Brabant, maar die provincie is wel het zwaarst getroffen. Alleen al in Helmond zijn er 163 mensen ziek. De GGD Brabant Zuidoost inventariseert de Q-koorts gevallen in de regio.
Er mag dan een vaccin zijn ontwikkeld tegen de Q-koorts, maar de ziekte is verre van verslagen. De bacterie die Q-koorts veroorzaakt is erg hardnekkig.
Door het verplichte vaccineren zijn de meeste geiten van de ziekte genezen, maar daarmee is de bacterie nog niet uitgebannen. In de meeste gevallen wordt de Coxiella burnetii bacterie nu nog steeds aangetroffen op boerderijen waar vorig jaar Q-koorts voorkwam. De verplichte vaccinatie heeft daar geen verandering in gebracht. Daardoor kan de ziekte zich blijven uitbreiden.
Uitroeien
Het Centraal Veterinair Instituut in Lelystad heeft de bacterie inmiddels in een laboratorium geïsoleerd en is nu op zoek naar andere mogelijkheden om het organisme volledig uit te roeien.
Q-koorts was een zeldzame beroepsziekte die sporadisch overgebracht werd door geiten, schapen en runderen. Het kwam een paar keer per jaar voor en in theorie kunnen alle beesten met haar de ziekte krijgen en overbrengen.
Raadsel
Waarom Nederland nu te maken heeft met de grootste Q-koorts golf uit de wereldgeschiedenis blijft een raadsel. Het RIVM probeert de lacunes in de kennis over Q-koorts snel op te lossen maar er zijn ook nog veel onbeantwoorde vragen.
Sommige vragen over de Q-koorts zijn al wel beantwoord. Klik hier voor de antwoorden op de meest gestelde vragen.
